نویسنده: پوریار نصر
نهاده‌های دامی - خوراک طیور
تاریخ تنظیم: ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ | مرور گزارش‌های آوریل و مه ۲۰۲۶ و پژوهش تغذیه‌ای ۲۰۲۳
ذرت برزیلی می‌تواند بخشی از یک جیره متعادل برای طیور باشد، اما ارزیابی آن به کیفیت محموله و شرایط مصرف وابسته است. برای خریداران نهاده، شناخت ارزش تغذیه‌ای ذرت باید همراه با بررسی وضعیت تأمین انجام شود. گزارش‌های سال ۲۰۲۶ درباره توسعه صنعت اتانول برزیل نیز نشان می‌دهند که تقاضای صنعتی این کشور، موضوعی مهم برای دنبال‌کردن بازار ذرت است. (منبع ۱)
رشد صنعت اتانول چه اثری بر بازار ذرت دارد؟
ملانی اپ در گزارش ۱۳ مه ۲۰۲۶ وب‌سایت The Poultry Site، با استناد به تحلیل نان‌دیرک مولدر از رابوبانک، به افزایش مصرف ذرت در صنعت اتانول برزیل می‌پردازد. اتانول نوعی سوخت زیستی است و رشد تولید آن، مصرف‌کننده دیگری را در کنار صنعت خوراک قرار می‌دهد. بنابراین افزایش برداشت ذرت لزوماً به معنای افزایش هم‌اندازه محصول در دسترس خریداران خوراک نیست. (منبع ۱)
ابعاد این روند در گزارش ۶ آوریل ۲۰۲۶ دفتر برازیلیای USDA FAS مشخص‌تر است: در زمان انتشار گزارش، ۳۱ واحد اتانول ذرت با ظرفیت سالانه مجموعاً ۱۲٫۹۳ میلیارد لیتر فعال بودند و ۲۰ واحد دیگر در حال ساخت قرار داشتند. این ارقام ظرفیت تولید اتانول را نشان می‌دهند و نباید با میزان واقعی مصرف ذرت یکسان گرفته شوند. (منبع ۲)
همان گزارش، تولید ذرت در سال بازاریابی ۲۰۲۶/۲۷ را ۱۳۶ میلیون تن و صادرات را ۴۲ میلیون تن پیش‌بینی کرده بود؛ برآورد صادرات نسبت به سال قبل ثابت بود. این اعداد، پیش‌بینی آوریل هستند. برداشت ما برای برنامه‌ریزی تأمین این است که تولید، مصرف داخلی و ظرفیت صادرات باید با هم بررسی شوند. رشد اتانول به‌تنهایی، افزایش قطعی قیمت ذرت را ثابت نمی‌کند. (منبع ۲)
ذرت در جیره طیور چه جایگاهی دارد؟
طبق مرجع Feedipedia، نشاسته قابل هضم، فیبر کم و وجود روغن، ذرت را به منبع مهم انرژی در خوراک مرغ گوشتی و مرغ تخم‌گذار تبدیل می‌کند. با این حال، ذرت به‌تنهایی نیازهای غذایی پرنده را تأمین نمی‌کند و جیره باید از نظر پروتئین، اسیدهای آمینه و مواد معدنی متعادل شود. این ویژگی‌های عمومی ذرت، به‌خودی‌خود مزیت ویژه‌ای برای یک کشور مبدأ اثبات نمی‌کنند. (منبع ۴)
پژوهش مقایسه‌ای درباره ذرت برزیلی چه می‌گوید؟
در پژوهش وارگاس و همکاران، منتشرشده در ۴ آوریل ۲۰۲۳ در مجله Animals، تأثیر ذرت برزیل، آمریکا و آرژانتین بر ۹۰۰ جوجه گوشتی نر از یک تا ۳۵ روزگی بررسی شد. در کل دوره، تفاوت معناداری در وزن بدن، افزایش وزن و مصرف خوراک مشاهده نشد، اما ضریب تبدیل خوراک بین تیمارها تفاوت داشت. (منبع ۳)
ضریب تبدیل خوراک در یک تا ۳۵ روزگی، بر حسب مبدأ ذرت در جیره:
- برزیل: ۱٫۴۳۴
- آمریکا: ۱٫۴۳۴
- آرژانتین: ۱٫۴۵۲
ضریب تبدیل کمتر، یعنی مصرف خوراک کمتر به ازای هر واحد افزایش وزن. در این آزمایش، مقدار ثبت‌شده برای برزیل و آمریکا کمتر از آرژانتین بود و اختلاف از نظر آماری معنادار گزارش شد. قابلیت هضم پروتئین خام و چربی، تفاوت معناداری نداشت. (منبع ۳)
این نتیجه مربوط به ذرت‌ها و شرایط همان آزمایش است و نمی‌توان آن را به همه محموله‌ها یا به عملکرد مرغ تخم‌گذار تعمیم داد. پژوهش با حمایت مالی شورای غلات آمریکا انجام شده و نویسندگان اعلام کرده‌اند تعارض منافع ندارند. (منبع ۳)
هنگام ارزیابی محموله چه مواردی را بررسی کنیم؟
Feedipedia بر ارزیابی کیفیت ذرت و احتمال آلودگی آن به سموم قارچی تأکید دارد. برای خرید عملی، پیشنهاد می‌شود اطلاعات زیر در پرونده هر محموله ثبت و بررسی شود: (منبع ۴)
- رطوبت، مواد خارجی، دانه‌های شکسته یا آسیب‌دیده و وضعیت ظاهری و بوی محموله.
- گزارش آزمایش سموم قارچی از نمونه نماینده محموله؛ ظاهر سالم، جای نتیجه آزمایش را نمی‌گیرد.
- آنالیز تغذیه‌ای قابل استفاده برای تنظیم جیره و مشخص‌بودن مبنای گزارش نتایج.
- سال برداشت، شرایط نگهداری و حمل، زمان تحویل و تطابق کالای تحویلی با مشخصات قرارداد.
کاربرد این اطلاعات برای خریداران ایرانی
گزارش آوریل USDA FAS، ایران را با خرید حدود ۹ میلیون تن، بزرگ‌ترین مقصد صادرات ذرت برزیل در سال ۲۰۲۵ معرفی می‌کند. این سابقه تجاری نشان می‌دهد تحولات مصرف داخلی برزیل برای بازار ایران نیز اهمیت دارد. (منبع ۲)
پیشنهاد تحلیلی برای خرید این است که قیمت تحویل‌شده، کیفیت تأییدشده و زمان دسترسی به محموله کنار هم مقایسه شوند. ثبت نتیجه آزمایش‌ها و عملکرد خوراک ساخته‌شده از هر محموله، به انتخاب‌های بعدی کمک می‌کند. نام مبدأ، بخشی از اطلاعات خرید است؛ تصمیم نهایی باید بر مشخصات همان محموله و تناسب آن با جیره استوار باشد.
منابع
- گزارش ملانی اپ در The Poultry Site — ۱۳ مه ۲۰۲۶؛ Melanie Epp. گزارش درباره گسترش اتانول ذرت و بازار جهانی خوراک.
- گزارش سالانه غلات و خوراک برزیل از USDA FAS — ۶ آوریل ۲۰۲۶؛ Grain and Feed Annual، شماره BR2026-0015، صفحات ۲، ۳، ۱۳ و ۱۶.
- پژوهش وارگاس و همکاران در مجله Animals — ۴ آوریل ۲۰۲۳؛ Vargas et al.، جلد ۱۳، شماره ۷، مقاله ۱۲۴۸. DOI: 10.3390/ani13071248
- مدخل دانه ذرت در Feedipedia — Maize grain؛ بخش‌های ارزش تغذیه‌ای، طیور و محدودیت‌های مصرف.